وتار
ریفراندۆم ‌
شادمان مەلا حەسەن

 

لە ئێستادا پرسی ریفراندۆم لە باشوری كوردستان زۆر گەرمە، رۆژێك دیاری كراوە كەوا لەم رۆژەدا ریفراندۆم بكرێت،بە سادەیی ریفراندۆم بۆچییه‌؟ لە دوای دامەزراندنی كۆمەڵەی گەلان‌و پاشان نەتەوە یەكگرتووەكان لە ساڵی 1945،بوونە دەوڵەت وای لێهات بە فلتەرێكی یاسایی رەت ببێـت تاكو سەربەخۆیی خۆی وەردەگرێ‌و‌ دەبێتە دەوڵەتێكی خاوەن سەروەری . ریفراندۆم یەكە لەو رێگایانەی كە میللەتانی داواكار بۆ جودا بوونەوەو سەربەخۆیی دەیگرنە بەر بۆ گەیشتن بەسەربەخۆیی.
لە حالەتێكدا هەرێمێك لە خەباتی سیاسی‌و مەدەنی‌و یاسایی‌و چەكداریە،ئەم خەباتكردنە بۆ گەیشتنە بە مافی چارەنووس. كاتێ‌ دەوڵەتی دایك دەگاتە ئەو ئاستەی گفتوگۆ لەگەل لایەنی داواكار دەست پێدەكات،بەڵام ئەنجامی گفتوگۆیەكە لەو دەستە‌و حزب‌و رێكخراو كەسایەتیانە چڕ ناكاتەوە كە خۆیان بە نوێنەری میللەتەكە داوەتە قەڵەم،بەڵكو پرسەكە دەخاتە بەردەمی هەموو دانیشتوانی ئەو هەرێمەی كە داوای جودابوونەوەی كردووە . بەشێوەی پرسیار ئایا دەتەوێ‌ لەگەڵ وڵاتی دایك بمێنیتەوە یان جودا بیتەوە،بۆیە ریفراندۆم دوا قۆناغی گفتوگۆیە لە نێوان لایەنی داواكارو لایەنی دەوڵەتی دایك.
نموونەی لەم جۆرەش یەكجار زۆرە، نموونەی كیوبك‌و سكۆتڵەنداو مەكدۆنیا و مۆنتینیگرۆ و تەیموری خۆرهەلات و ئەریتریا و باشووری سودان. بەڵام ریفراندۆمەكەی هەرێمی كوردستان نموونەی نەبووە تاكو ئێستا لە جیهان. بۆیە ئەوەی ئاشكرایە گومان لەم ریفراندۆمە دەكرێ كەوا بۆ سەربەخۆیی بێت، چونكە ریفراندۆم وەك نووسیمان دوا قۆناغی دانوستانە،هەمیشەش بۆ سەربەخۆیی بووە.لە زۆر ریفراندۆمیش میللەت دەنگی بۆ سەربەخۆیی نەداوە ، ئەوەی كوردستان سیاسیەكان بۆ بەرگرتن لە تەوژمی رەتكردنەوەی وڵاتانی جیهان دەڵێن ئەم ریفراندۆمە بۆ سەربەخۆیی نییە، كەچی ماكینەیەكی گەورەی راگەیاندنیشی بۆ خراوەتە گەڕ. بەو مانایە رەتوشێكی تەواو هەیە لێرەدا، بۆیە بیانەوێت یان نەیانەوێت وا دەردەکەوێت کە ئەویش سیناریۆیەكە و بۆ كات كوشتن و خستنەوەی ئەجێندایەكی تر.
 ئەگەر سەركردایەتی سیاسی كور،د دەیەوێ‌ بەریفراندۆم بگات بە سەربەخۆیی، دەبێ‌ بەلایەنی كەم دوو رێگا بگرێتە بەر، یەكەمیان: زۆرینەی رای گشتی خەڵكی كوردستان بۆ ئەم مەبەستە ئاڕاستە بكات، بەدڵنیایەوە ئەمە لە ئێستای باشووری كوردستان نابینرێ‌. دووەم: دەبێ‌ت لەگەڵ بەغدا گفتوگۆ بكات و بەغدا بەوە رازی بكات پرسەكە بخرێتە ریفراندۆمەوه‌، تاكو لەو رێگایەوە نەتەوە یەكگرتووەكان بهێنرێت‌و سەرپەرشتی پڕۆسەكە بكات‌و یاسای تایبەتی بۆ دەربكات،وەك ئەو ریفراندۆمانەی كە لە جیهاندا كراوە، بەلام لە كوردستان نەك ئەمانە نەكراوە، بەڵكو دامەزراوەی شەرعیش پەكی خراوە‌و هیچ جوڵەیەكی نەماوە تاكو بە یاسا ئەم پرسە چارەسەر بكات.

ئەم وتارە دەربڕی ڕاوبۆچونی نوسەر خۆیەتی و کوردسات نیوز لێی بەرپرس نیە
6/14/2017 9:25:55 PM
‌‌ بابەتەکانی تری نوسەر ...
شادمان مەلا حەسەن
شادمان مەلا حەسەن
شادمان مەلا حەسەن
شادمان مەلا حەسەن
شادمان مەلا حەسەن