وتار
کوردو سەردەمی ھێزی نەرم
ئازاد ئیبراھیم
بەوردبوونەوەو تێگەشتن لەشێوەو میکانیزمی ناکۆکی و جەنگەکانی جیھان لەڕۆژگاری ئەمڕۆماندا، دەردەکەوێت کە لەئێستادا فۆرم و شێوەی جەنگەکان گۆڕانکاڕییان بەسەردا ھاتووەو چیتر جەنگەکانی ئەم سەردەمە ھاوشێوی جەنگە کلاسیکییە کۆنەکان نابێت.
بەمانایەکیتر، ئەم سەردەمەی پێیدەگوترێت گڵۆباڵ و بەگوندبوونی جیھان، ئەوەندەی سەردەمی پێکدادانی ھێزی نەرمی وڵاتانە؛ ھێندە سەردەمی جەنگی گەرم و داگیرکاری نێوان وڵاتان نییە.
فەیلەسووفی فەرەنسی «پۆڵ ڕیکۆر» دەمێکە وتوویەتی «لەئایندەدا ناکۆکییەکانی نێوان ئەمریکاو فەرەنسا، جەنگی یونیڤێرساڵێتیی دەبێت»
لەئێستاشدا بەتەواوی ئەم نمایشە لەجەنگی ھەموو زلھێزەکاندا دەبینین کە بەھەمان ئامانج و ھەمان شێوە کلاسیکییەکەی جاران ناچنە جەنگی وڵاتە نەیارەکانیانەوە.
بەڵکو ئێستا ھەر جەنگێک لینکی ڕاستەوخۆی بەئابووری و ھێزی نەرمی ئەو وڵاتانەوە ھەیە کە دوولایەنی جەنگەکانن و ھەریەکەو ھەوڵی بەیونیڤێرساڵێتی خۆی دەدات.
بەبەراورد بەوڵاتانی جیھان، ئەوەی لەسەردەمی ڕابردووداو بەئێستایشەوە یەک شێوازی جەنگی تاقیکردۆتەوەو بەردەوام یەک ھۆکاری بۆ جەنگەکان ھەبووە؛ تەنھا میللەتی کوردە؛ کە ھێشتا جەنگی بەرامبەرکێ و زمانی تفەنگەکان بەڕێگاچارەو بەیەکەم و بەدوا کارتێک دەزانێت لەگەڵ نەیارەکانیدا بەکاری بھێنێت تاکو ئەوەی لێی سەنراوە؛ بەدەستی بھێنێتەوە.
ئەگەر بۆ ڕۆژگارێکی ڕابردوو، مۆدێلی پارتیزانی و کەمینگرتن لەدووژمن و ڕووکردنە ئەشکەوتەکان؛ باشترین و پڕشانازیترین مۆدێلی ڕووبەڕووبوونەوەی کورد بووە لەگەڵ دوژمندا،
ئەوا چیتر ئەم مۆدێلە لەجەنگ بۆ سەردەمێکی وەک ئەمڕۆ ھەمان گرنگی و پێویستییەکەی جارانی نابێت، ئێستا کورد لەبەردەم پێکدادانێکی نوێدایە کە جەنگی چەسپاندنی ھێزی نەرمی خۆیەتی و دەتوانێت لەڕێگای فەرھەنگ و ڕەمزەنەتەوەییەکان و سیاسەتی دەرەوەوە پێیبگات.
سەردەمی ئەمڕۆی جیھان وادەخوازێت، کوردیش پێویستی بەفۆرم و مۆدێلی ھاوشێوەی جەنگەکانی ئەمڕۆ ھەیە. پێویستی بەبەشدارییە لەوجەنگەدا ڕۆژانە لەمسی بەرھەمەکانی دەکات و لەئەنجامی ململانێکانەوە بۆ دەستگرتن بەسەر جیھاندا دێنەبەرھەم و لەچرکەیەکدا جیھانمان بۆ بچوکدەکەنەوە بۆ گوندێک.
بەمانایەکیتر؛ مۆدێلی کوردانە بۆ خەبات و گەیشتن بەئازادی و دەوڵەتداری، پێویستی بەتەداخولاتی جەنگەکانی سەردەم ھەیە و پێویستە کوردیش لەجەنگەکانی دیموکراسی و مۆدێرنێتەو جەنگی بەرھەمە ئەلکترۆنییەکان و جەنگی ئابووری و نەوتدا بەشداربێت و بەمارکەو بەرھەمی کوردییەوە لەگۆشەیەکی ئەو خاریتە پڕناکۆکیی و جەنگەوە بچێتەژوورێ کە سەرمایەداری و بازاڕی ئازاد بەرھەمی دێنێت.
بۆئەوەی باشتر لەپێویستی بەشداری کورد لەم پێکدادانانەی سەردەمدا تێبگەین، پێویستە لەھەڵکشانی ناکۆکییەکانی نێوان کۆریای باکورو ئەمریکا، چین و ئەمریکا، ڕوسیاو ئەمریکا، ئێران و ئەمریکا یان لەململانێی نێوان کۆمپانیاکانی موبایل و ئوتۆمبێل و مارکەو مۆدێلاتی فاشیۆن؛ وردببینەوە.
ئەگەر پێمانوابێت ھەموو ئەو ناکۆکییانە تەنھا دیوێکی سەربازی و لۆجستیی ھەیە، ئەوا لەھەڵەدا دەژین و ناتوانین لەجەنگەکانی سەردەمیش تێبگەین و ببینە بەشێک لەو جەنگانە.
ئەگەر پێمانوابێت پێکدادانی ڕۆژانەی جولەکەکانی ئیسرائیل لەگەڵ عەرەبی فەلەستینی بەتایبەت و ھەموو عەرەب بەگشتی تەنھا شەڕی دین و جوگرافیایە؛ گەلێک ھەڵەین. بەپێچەوانەوە، ھەموو ئەو ناکۆکی و جەنگانە پێیەکیان لەناو جەنگی شارستانییەت و یونیڤێرساڵێتیی و جەنگی ھێزی نەرمی سەردەمدایەو قۆناغی زمانی چەک و تانک و موشەکی دوورھاوێژی تێپەڕاندووە.
نائامادەیی کورد لەپێکدادانەکانی ئەم سەردەمەداو مانەوە لەچوارچێوەی مۆدێلە کلاسیکەکەی جەنگدا بۆ بەدەستێنانی مافەکانی، ئەو وێنا شەڕکەرو گیانفیدایەی بەکورد بەخشیوە کە کاتێک ھەر تاکێکی ئەوروپی یان ھەر سەرکردەیەکی جیھانی بییەوێت وەسف و پێناسەی کورد بکات؛ دەڵێت «کورد شەڕکەرێکی باش و زیرەکن».
لەمانا پێچەوانەکەی ئەم پێناسەیەوە ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت؛ بەوپێیەی کورد بۆ تەنھا جارێکیش وەک ڤێرژنێکی نوێی ئەم دنیا پێشکەوتووە دەرنەکەوتووەو نەبووەتە مادەیەکی نێو ئەم سەردەمەو بەریەککەوتنی لەگەڵ ھیچ داھێنراوو وجودێکیتر نییە، کەواتە ناتوانێت جگە لەشەڕکەرێک ھیچیتربێت. لێرەیشەوە ناتوانێت جەنگی مانەوەی خۆی بکات بەرامبەر وڵاتانی باڵادەستی ئەم سەردەمەو ھەموو چرکەیەک؛ چرکەساتی خستنەدەرەوەی کوردە لەژیان.
چونکە کورد ھێشتا ھێزی نەرمی خۆی گەشەپێنەداوەو لەم بوارەدا ھەنگاوی پێویستی ھەڵنەھێناوە .

ئەم وتارە دەربڕی ڕاوبۆچونی نوسەر خۆیەتی و کوردسات نیوز لێی بەرپرس نیە
5/20/2017 8:49:47 PM
‌‌ بابەتەکانی تری نوسەر ...