وتار
نه‌وت و یه‌كێتی و ژێرده‌سته‌یی
لەشکر حەمە ساڵح
جارێكی تر نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان رووی لە بەرزبوونەوە كردووە. زیاتر لە هۆكارێكیش هەیە بۆ ئەوەی ئەو ئاراستە تازەیە بەردەوام بێت یان ناو بە ناو سەر هەڵبداتەوە.
ئێوارەی رۆژی دووشەممە نرخی نەوتی خاوی برینت 80 دۆلاری ئەمریكی تێپەڕاند. ئەو نرخەش بە یەكێك لە نرخە هەرە بەرزەكانی نەوت دادەنرێت لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا.
نرخی نەوت تەنها نرخی كاڵا یان بەروبوم یان شتێكی ئاسایی نییە، بەڵكو نیشانەی زۆر ئاڕاستە و بابەت و پێشهاتی ترە. ئەم گرنگییەشی هی ئەمڕۆ نییە بەڵكو لەوەتەی نەوت دۆزراوەتەوە تا دێت بایەخ و گرنگی زیاتر پەیدا دەكات.
لەوانەیە بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بۆ زۆربەی وڵاتە نەوتییەكانی جیهان مایەی خۆشحاڵی بێت، بەڵام كە باسی نرخی نەوت دەكرێت خەڵكی كوردستان هەڵوەستە دەكەن و لە نێوان خۆشحاڵی و خەمباریدا زۆربەی جار بێدەنگی هەڵدەبژێرن.
ئەم هەڵوەستە و بێدەنگییەی خەڵك بە شێوەیەكی پتەو پەیوەستە بە رەوشی چەند ساڵی رابردووی كوردستان كە بە رێژەی 100% بۆ دابینكردنی داهات و بژێوی دەبەسترا.
خەڵكی كوردستان بێزار و ماندووە بە دەست پشت بەستنی تەواوەتی بە نەوت و وەك تاكە سەرچاوەی داهات، یەكێتی باشتر لە حزب و لایەنەكانی تر دركی بەو پێشهات و دۆخە و بێزاریی خەڵك كردووە و دەیەوێت ئەو مەسەلەیە بەرەو چارەسەر بەرێت.
لە بەرنامەی لیستی 105ی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان و لە لێدوانەكانی قوباد تاڵەبانی سەرۆكی لیستەكەدا بە ئاشكرا و بە روونی ئاماژە بەوە كراوە كە دەبێت كار بۆ هەمەجۆركردنی سەرچاوەكانی داهات و ئابووری بكرێت.
ئەمەش بە روونی و راستەوخۆیی ئاماژەیە بۆ ئەوەی كە نەوت ناتوانێت گرفتە ئابوورییەكانی كوردستان، لانی كەم لە ئێستادا، چارەسەر بكات.. جا ئەگەر نرخی نەوت 100 دۆلاریش تێپەڕێنێت.
چونكە لە ماوەی ئەو چەند ساڵەدا دەركەوت، رەوشی ناوچەكە و پێگەی ستراتیجی كوردستان لە هەمبەر ئەو رەوشە جوگرافییە هەرێمایەتی و جیهانییە كەم دەسەڵات دەبێت و تا ئاستێكی زۆر كوردستان ناچار دەكرێت بكەوێتە ژێر جۆرێكی تری ژێردەستەیی سیاسی و ئابووری وەك ئەوەی لە ساڵانی رابردوودا لە نێوان هەرێمی كوردستان و توركیا روویدا لە كاتێكدا ئەوە كاردانەوە بوو بەرامبەر پەیوەندیی نابەرامبەری نێوان هەرێمی كوردستان و عێراق.
ئەو رەوشەی چەند ساڵی رابردوو بەسەر كوردستاندا هات، دوو خاڵی سەرەكی بۆ خەڵك روونكردەوە..
یەكەمیان ئەوەیە كە نەوت ناتوانێت بارتەقای رەوش و تێچووی ئابووری و سیاسیی كوردستان بێت.. جا نرخی نەوت بەرزتر و بەرزتر بێتەوە.
دووەمیشیان ئەوەیە كە جارێكی تر دەرگاكردنەوە لەسەر نەوت بەو جۆرەی پێشوو، راستە لەوانەیە لە ژێر دەستەیی عێراق رزگارمان بكات، بەڵام بمانەوێت و نەمانەوێت دەمانخاتە ژێر ژێردەستییەكی ترەوە كە زۆر لەو ژێر دەستەییە خراپتر و پڕ لە كێشە تر بێت كە لەگەڵ عێراق هەمانە.
ئەوەی یەكێتی لە بەرنامەی لیستی 105ی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بە راشكاوی باسی كردووە راست و دروست و ورد دەستی خستووەتە سەر برینەكە.. نەوت ئەگەر دەرمان بێت بۆ كوردستان، لەم كاتەدا دەرمانێكی كارا و خێرا نابێت، چونكە رەوشی ئێستای ئابووریی كوردستان بە هۆی پابەندبوونی بەردەوام بە نەوتەوە رەوشەكە بەرەو خراپتر دەبات و لە ئاسۆشەوە هیچ هیوایەك نییە باشتربوونی رەوشەكە.
ئەمە دیوێكی مەسەلەكەیە كە تایبەتە بە كوردستان، بەڵام دیوەكەی تری خوێندنەوەیەكی تر هەڵدەگرێت.
سەرەڕای دۆزینەوەی سەرچاوەكانی تری وزە و بەدەستهێنانی پێشكەوتنی بەرچاو لە بواری دۆزینەوەی وزەی نوێبوەوە و داهێنانی ئامێر و تەكنەلۆژیای پێشكەوتوو كە كەمتر پشت بە سەرچاوە تەقلیدییەكانی وزە ببەستێت، بەڵام نەوت هەر بایەخ و گرنگی خۆی لە دەست نەداوە.
ئەم چیرۆكەی نەوت لە چیرۆكە سەیر و نەبڕاوەكەی رۆژنامەی كاغەزین دەچێت.
رۆژنامەی كاغەزین لە میدیاكانی تر دێرینترە، بەڵام سەرەڕای داهێنانی رادیۆ و تەلەفزیۆن و ئینتەرنێت و دەیان لق و پۆپی تر، بەڵام هێشتا ئەسڵەكە، واتە رۆژنامەی كاغەزین بایەخی لەدەست نەداوە.. كوردستان پێویستی بەو تێكەڵبوون و ئاوێزانبوونە هەیە لەگەڵ جیهان كە مسۆگەری ئایندەیەكی گەشتر بكات، نابێت نەوت كوردستان لە كێشەیەك رزگار بكات و بیكاتە ناو كێشەیەكی ترەوە. نابێت لە ژێر دەستەییەك رزگاری بكات، تووشی ژێردەستەیی تری بكات.
ئەم وتارە دەربڕی ڕاوبۆچونی نوسەر خۆیەتی و کوردسات نیوز لێی بەرپرس نیە
9/26/2018 12:26:22 PM
‌‌ بابەتەکانی تری نوسەر ...